Hoppa yfir valmynd

Myndband Grænvangs og Umhverfisstofnunar varpar ljósi á losunarkerfin þrjú og hvernig við getum öll haft áhrif á losunartölur. Nánari leiðbeiningar fyrir fyrirtæki má nálgast á grænvangur.is og fyrir einstaklinga á graenn.is

Íslenskt samfélag hefur sett sér það markmið að verða kolefnishlutlaust árið 2040 og jarðefnaeldsneytislaust eigi síðar en 2050. Hér er um að ræða nátengd og risastór verkefni sem allir þurfa að taka þátt í.

Íslensk fyrirtæki, stofnanir og samtök geta sýnt gríðargott fordæmi hér og lagt sitt á vogarskálarnar til að ná sameiginlegum loftslagsmarkmiðum. Atvinnulífið verður að vera hluti af lausninni og taka þátt af ábyrgð og festu, í náinni samvinnu við stjórnvöld og samfélagið í heild.

Atvinnulífið leikur stórt og mikilvægt hlutverk þegar kemur að tækniþróun, nýsköpun og hönnun á umhverfisvænum lausnum. Lausnirnar sjálfar eru auðvitað lykilatriði þegar kemur að því að takast á við loftslagsvandann og draga úr losun. Það er þó ekki síður mikilvægt fyrir íslensk fyrirtæki að axla ábyrgð í eigin starfsemi, setja sér eigin innri markmið, móta sér stefnur um kolefnishlutleysi og loftslagsmál, stilla upp árangursríkum aðgerðum, vera til fyrirmyndar og sýna gott fordæmi.

Það kann að hljóma yfirþyrmandi og að einhverju leyti óhagkvæmt að ætla að gjörbreyta rekstrarlíkönum sem hingað til hafa virkað vel, í þágu loftslagsmála. Það er þó þannig að heimurinn breytist hratt og ákall eftir loftslagsvænum lausnum, vottuðum samstarfsaðilum, grænni fjármögnun og umbreytingu er orðið mjög áberandi. Þó svo að áskoranirnar séu nokkrar eru tækifærin enn fleiri og ávinningurinn ekki síður til staðar. Bætt nýting á orkustraumum og auðlindum, samdráttur í losun, samdráttur í magni úrgangs til urðunar, fjárhagslegur sparnaður, aukin gæði, nýsköpun, bætt ímynd og betri heimur.

Losun gróðurhúsalofttegunda er skipt niður í flokka eftir uppsprettum losunar og er það gert eftir leiðbeiningum frá Milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál (IPCC). Losun er skipt í orku, iðnaðarferla og efnanotkun, landbúnað, úrgang og LULUCF. Það er þó þannig að þegar kemur að skuldbindingum Íslands í loftslagsmálum og þeirri losun sem er á beinni ábyrgð stjórnvalda þá falla ekki allir flokkar hér undir. Sú losun Íslands sem ekki er á beinni ábyrgð stjórnvalda er losun sem fellur undir viðskiptakerfi ESB (ETS), landnotkun, breytt landnotkun og skógrækt (LULUCF), flug (alþjóðaflug og innanlandsflug) og millilandasiglingar.

Ísland hefur að mörgu leyti náð góðum árangri í loftlagsmálum og sýna nýjustu tölur um heildarlosun samdrátt um 2% milli áranna 2018 og 2019, en það er mesti samdráttur sem mælst hefur frá árinu 2012. Markmið Íslands gagnvart Parísarsamningnum er að ná að lágmarki 29% samdrætti í losun árið 2030 miðað við 2005 og hefur losunin nú þegar dregist saman um 8%. Þetta markmið er á beinni ábyrgð stjórnvalda og er hluti af sameiginlegu markmið Íslands, Noregs og ESB um 40% samdrátt í losun fyrir árið 2030 miðað við 1990, skv. Parísarsamningnum. Nýverið var sameiginlegt markmið uppfært og er nú 55%. Markmið Íslands verður uppfært í samræmi við það á næstunni.

Helstu uppsprettur losunar sem falla undir beina ábyrgð íslenskra stjórnvalda eru vegasamgöngur, fiskiskip, úrgangur og iðragerjun. Hér skipta ákvarðanir okkar daglega lífs miklu máli. Íslensk stjórnvöld hafa sett fram Aðgerðaáætlun í loftslagsmálum til þess að ná markmiðinu um 29% samdrátt. Þar eru fjölmargir flokkar sem tengjast­ ­atvinnulíf­I og samfélagi beint en breytingar­ á neyslu- og ferðavenjum­ sem og hverskyns orkuskipti í ­samgöngum skipta miklu máli.

Verkefnið er risavaxið og nútíma lifnaðarhættir gera okkur að mörgu leyti erfitt fyrir. Magn gróðurhúsalofttegunda eykst ennþá í andrúmsloftinu og meðalkolefnisspor hins almenna íslendings er næstum tvöfalt stærra en hjá meðalíbúa innan ESB. Ástæðu þess má m.a. rekja til samgangna og neysluvenja. Við þurfum öll að axla ábyrgð, bæði í leik og starfi. Við þurfum öll að læra að þekkja okkar sótspor. Við þurfum að skilgreina og skilja okkar losun, lágmarka hana, draga úr þar sem við á og jafna út það sem óhjákvæmilegt er að koma í veg fyrir.

Allar okkar ákvarðanir skipta máli þegar kemur að losun og við getum öll haft jákvæð áhrif á framtíðina. Þegar öllu er á botninn hvolft snýst þetta um samvinnu og samhent átak um að skila lífvænlegri jörð til kynslóða framtíðarinnar.

Höfundur greinar er Birta Kristín Helgadóttir, verkefnastjóri hjá Grænvangi.

Aðrar fréttir

card thumbnail
Engar samgöngur eftir áratug?

Skýrsla Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar, sem kom út í dag, er afdráttarlaus.

9. ágúst 2021
card thumbnail
Loftslagsvegvísir og umhverfisvænt kvótakerfi

Grænvangur, ásamt sjö atvinnugreinafélögum kynnti nýlega Loftslagsvegvísi atvinnulífsins.

13. júlí 2021
card thumbnail
Loftslagsvegvísir atvinnulífsins - samvinna, orkuskipti og nýsköpun

Nýsköpun og fjárfesting á öllum sviðum atvinnulífsins eru mikilvægar forsendur árangurs í lofts...

28. júní 2021
card thumbnail
Loftslagsvegvísir atvinnulífsins

Í dag var nýr Loftslagsvegvísir atvinnulífsins gefinn út og kynntur í Húsi atvinnulífsins. 

23. júní 2021
card thumbnail
Loftslagsvegvísir atvinnulífsins - bein útsending

Loftslagsvegvísir atvinnulífsins verður formlega kynntur miðvikudaginn 23.júní kl.15:00 í beinu...

22. júní 2021
card thumbnail
Útflutningur grænna lausna

Eitt stærsta framlag Íslendinga til loftslagsmála er útflutningur hugvits og grænna lausna.

11. júní 2021
card thumbnail
Plastið í atvinnulífinu - öll erindi eru nú aðgengileg á vefnum

Rafrænn viðburður um ábyrga plastnotkun í íslensku atvinnulífi fór fram 26.maí.

31. maí 2021
card thumbnail
Plastið í atvinnulífinu - lærum hvert af öðru og öxlum ábyrgð
17. maí 2021
card thumbnail
Vel heppnað Loftslagsmót 2021

Loftslagsmót fór fram með rafrænum hætti miðvikudaginn 21.apríl og tókst gríðarlega vel til.

26. apríl 2021
card thumbnail
Loftslagsmót – stefnumót um lausnir framtíðarinnar

Grænvangur, RANNÍS og EEN standa  nú fyrir Loftslagsmóti,  í samstarfi við Festu og Atvinnuvega...

16. apríl 2021
card thumbnail
Bill Gates, kófið og loftslagið

„Ísland er í kjörstöðu til að vera í forystu þeirra sem stefna í þá átt sem Bill Gates fjallar ...

1. apríl 2021
card thumbnail
Framlag Íslands til Loftslagsvænni framtíðar

Ársfundur Grænvangs 2021 var haldinn 23. mars

24. mars 2021
card thumbnail
Taktu þátt í rafrænu loftslagsmóti 2021

Loftslagsmótið haldið í annað sinn

22. mars 2021
card thumbnail
Er jarðefnaeldsneytislaust Ísland prinsípmál eða pípudraumur?

Á öllum þessum sviðum þarf endurnýjanlega orku, svo um raunveruleg orkuskipti verði að ræða. Ís...

18. mars 2021
card thumbnail
Rafrænn viðskiptafundur Íslands og Tékklands á sviði nýsköpunar og grænna lausna

Íslenskar og tékkneskar tækninýjungar á sviði umhverfis- og loftslagsmála voru kynntar á rafræn...

18. mars 2021
card thumbnail
Íslenskar grænar lausnir kynntar í Evrópu

Íslenskar grænar lausnir voru í forgrunni á vefviðburði sem var haldinn í samstarfi milli sendi...

10. mars 2021
card thumbnail
Vetni – til hvers?

Ísland gæti orðið meðal fyrstu landa heims til að verða alfarið óháð jarðefnaeldsneyti.

14. janúar 2021
card thumbnail
Ís­land leiðandi í græn­um lausn­um með Green by Ice­land

Grænvangur setti enska vefsíðu sína í loftið með rafrænum kynningarviðburði

18. desember 2020
card thumbnail
Íslenskar grænar lausnir og tækifærin erlendis

Eitt stærsta framlag Íslands í loftslagsmálum er útflutningur sérfræðiþekkingar á sviði endurný...

16. desember 2020
card thumbnail
Framlag Íslands í loftlagsmálum

Stærstu áskoranir þjóða heims í loftslagsmálum snúa að orkuskiptum.

9. desember 2020